Onderwijs
Visie op ons daltononderwijs
“Om de wedstrijd te winnen moet de leerling eerst goed zicht op het eindpunt hebben. Het zou goed zijn om bij het begin van het schooljaar de leerling het gehele jaarprogramma voor te leggen. Het geeft hem zicht op de planning van zijn onderwijsactiviteiten. Daardoor is hij in staat zich een oordeel te vormen over de stappen die hij elke maand en elke week moet zetten, zodat hij de gehele weg kan afleggen, in plaats van blindelings vooruit te gaan zonder enig idee van de weg of het eindpunt.”
Helen Parkhurst, Education on the Daltonplan, 1922
Deze uitspraak van Helen Parkhurst (1887-1973), de grondlegster van het daltononderwijs, beschrijft een belangrijk uitgangspunt van ons onderwijs: leerlingen dragen verantwoordelijkheid voor hun eigen leren en houden daarbij het einddoel in zicht.
Onze daltonschool werkt sinds 1959 volgens de uitgangspunten van het daltononderwijs. We vragen van leerlingen een actieve leerhouding en doen een groot beroep op hun zelfstandigheid, eigen verantwoordelijkheid en vermogen om samen te werken.
De vertrouwensdriehoek maakt ons onderwijsconcept zichtbaar. Daarin staan de drie basisprincipes vrijheid in gebondenheid, zelfstandigheid en samenwerking. Wederzijds vertrouwen vormt de basis: leerlingen en docenten kunnen verantwoordelijkheid dragen en verantwoording afleggen.
De Nederlandse daltonidentiteit was oorspronkelijk gebaseerd op drie principes. Omdat onderwijs en daltononderwijs zich blijven ontwikkelen, zijn de daltonuitgangspunten kritisch bekeken. Daaruit zijn vijf kernwaarden ontstaan.
Vrijheid en verantwoordelijkheid
Op onze school leren leerlingen omgaan met keuzevrijheid. Zij zijn zelf verantwoordelijk voor hun leergedrag en schoolwerk. De ruimte om keuzes te maken en eigen wegen te vinden helpt leerlingen om een actieve en nieuwsgierige leerhouding te ontwikkelen.
Die vrijheid is niet onbeperkt. De leerstof, de eisen, de beschikbare tijd en de schoolregels bepalen de grenzen waarbinnen leerlingen hun keuzes maken. Zo leren zij verantwoordelijkheid te dragen voor hun schoolwerk en te werken in vrijheid in gebondenheid.
Zelfstandigheid
Op een daltonschool dagen we leerlingen uit om hun leertaken zelfstandig tot een goed einde te brengen. Dat stimuleert hun probleemoplossend denken. Leerlingen leren beoordelen welke beslissingen nodig zijn om later als volwassene goed te kunnen functioneren.
Keuzevrijheid vraagt dat leerlingen zelfstandig beslissingen nemen over een verantwoorde manier van werken.
Samenwerking
Daltononderwijs biedt leerlingen iedere dag de mogelijkheid om samen te werken. Zij werken met docenten en medeleerlingen aan hun leertaken. Zo leren ze met elkaar omgaan, elkaar helpen en van elkaar leren.
Effectiviteit
Leerlingen krijgen de ruimte om te experimenteren. Tegelijk ontdekken ze de relatie tussen wat ze doen en wat dat oplevert. Dat leren ze stap voor stap. Zelfkennis en een realistische inschatting van zichzelf spelen daarbij een grote rol.
Reflectie
Op daltonscholen is het belangrijk dat leerlingen nadenken over hun gedrag, werkhouding en resultaten. Op veel daltonscholen schatten leerlingen vooraf in hoe moeilijk een opdracht is en hoeveel tijd zij ervoor nodig hebben. Achteraf vergelijken zij hun inspanning met het resultaat.
Zo leren leerlingen nadenken over de manier waarop zij leren. Ze beoordelen hun inzet en motivatie, leren omgaan met teleurstellingen en geven en ontvangen feedback van medeleerlingen.
De docent op een daltonschool
Docenten op een daltonschool helpen leerlingen de leerstof te verwerken en zijn daarnaast inspirator en coach. Hun rol in het leerproces is onmisbaar. Om een leerling goed te begeleiden, moet een docent weten hoe die leerling het beste leert. Het doel is dat de leerling steeds meer inzicht krijgt in het eigen leerproces.
Een goede docent beheerst het vak, kan de inhoud duidelijk overbrengen en varieert in de manier waarop dat gebeurt. De docent kan omgaan met verschillen in achtergrond en begaafdheid. De psychologische en pedagogische kanten van lesgeven zijn minstens zo belangrijk als de vakinhoud.
Meer weten over daltononderwijs?
Op de website van onze school en op de website van de Nederlandse Dalton Vereniging vind je meer informatie.